Ein Industriekletterer mit Sicherheitsgeschirr, Seilen und Helm arbeitet an einer hohen Konstruktion. Die persönliche Schutzausrüstung sorgt für maximale Sicherheit.

25 april 2023

Waarom arbeidsveiligheid
belangrijk is

Waarom is arbeidsveiligheid eigenlijk zo belangrijk voor ons? Waarom zou het voor jou belangrijk moeten zijn? Vind hier de antwoorden.

Voor jou en voor alle mensen is arbeidsveiligheid elke dag belangrijk. Wereldwijd herinnert de “Werelddag voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk” aan de noodzaak van arbeidsonveiligheid en maatregelen voor arbeidsbescherming. Bekijk samen met ons wat deze dag betekent en hoe het onderwerp arbeidsveiligheid zich in Duitsland heeft ontwikkeld.

28.04.: Werelddag voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk

Wist je dat er een herdenkingsdag is die zich richt op arbeidsveiligheid? In 1984 werd voor het eerst de “Workers’ Memorial Day” in Canada gehouden. Het herdenkt de arbeiders die ziek, gewond of overleden zijn door hun werk. Tegelijkertijd wijst het erop dat veel ongevallen vermijdbaar zijn.

Heb je ooit een arbeidsongeval meegemaakt? Of ken je iemand aan wie dat is overkomen? Of ben je op de hoogte van gevallen van beroepsziekten? De kans is groot. Arbeidsongevallen en beroepsziekten verbinden ons allemaal wereldwijd met elkaar en we dragen allemaal ons persoonlijke risico. Daarom is het geen wonder dat deze herdenkingsdag op 28 april tegenwoordig in vele landen een belangrijke dag is. In de tussentijd heeft het ook een nieuwe naam gekregen: “World Day for Safety and Health at Work” of in het Nederlands: “Werelddag voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk”.

De nieuwe naam richt zich op de mogelijkheden hoe ons werk zich zal ontwikkelen om veiliger voor ons te worden. In Duitsland is deze dag nog relatief onbekend. We gebruiken hem nu als aanleiding om de ontwikkeling van arbeidsveiligheid hier te bekijken. En misschien moedigen we je aan om het onderwerp van arbeidsveiligheid en bescherming serieuzer te nemen. Want uiteindelijk dient het jouw gezondheid.

Man werkt op de bouwplaats en gebruikt verschillende soorten arbeidsveiligheid

Arbeidsveiligheid is veelzijdig.

Definities: Arbeidsongeval, Wegongeval en Beroepsziekte

Wat is een arbeidsongeval?
Wanneer een werknemer een ongeval overkomt tijdens werktijd of onderweg naar of van het werk, wordt dit als een arbeidsongeval beschouwd. De volgende voorwaarden moeten hierbij aanwezig zijn: De betreffende persoon moet verzekerd zijn. Het ongeval moet plaatsvinden tijdens een verzekerde activiteit. Gedurende het ongeval moet de verzekerde persoon handelingen uitvoeren die tot de verzekerde activiteit behoren of ermee samenhangen. Deze drie punten lijken eenvoudig, maar ze zorgen steeds weer voor discussie. Door verschillende omstandigheden en juridische complicaties ontstaan steeds weer individuele beslissingen.

Wat is een arbeidsongeval?

Wanneer een werknemer een ongeval overkomt tijdens werktijd of onderweg naar of van het werk, wordt dit als een arbeidsongeval beschouwd. De volgende voorwaarden moeten hierbij aanwezig zijn:

De betreffende persoon moet verzekerd zijn.

Het ongeval moet plaatsvinden tijdens een verzekerde activiteit.

Gedurende het ongeval moet de verzekerde persoon handelingen uitvoeren die tot de verzekerde activiteit behoren of ermee samenhangen.

Deze drie punten lijken eenvoudig, maar ze zorgen steeds weer voor discussie. Door verschillende omstandigheden en juridische complicaties ontstaan steeds weer individuele beslissingen.

Wat is een wegongeval?
Een wegongeval behoort eigenlijk tot de arbeidsongevallen. Als je iets overkomt op weg naar of van het werk, valt dat onder de wegongevallen. Het is belangrijk dat je de onmiddellijke route hebt gekozen. Dit is niet altijd de kortste route. Als er een route is die langer is, maar sneller, verkeersveiliger of veiliger, wordt deze als “onmiddellijk” beschouwd. Bij een wegongeval zijn vooral privé “omwegen” een discussiepunt, in hoeverre ze een arbeidsongeval in een privé-ongeluk veranderen. Ook hier zijn er talloze individuele beslissingen, die vaak gebaseerd zijn op details.

Wat is een wegongeval?

Een wegongeval behoort eigenlijk tot de arbeidsongevallen. Als je iets overkomt op weg naar of van het werk, valt dat onder de wegongevallen. Het is belangrijk dat je de onmiddellijke route hebt gekozen. Dit is niet altijd de kortste route. Als er een route is die langer is, maar sneller, verkeersveiliger of veiliger, wordt deze als “onmiddellijk” beschouwd.

Bij een wegongeval zijn vooral privé “omwegen” een discussiepunt, in hoeverre ze een arbeidsongeval in een privé-ongeluk veranderen. Ook hier zijn er talloze individuele beslissingen, die vaak gebaseerd zijn op details.

Wat is een beroepsziekte?
Beroepsziekten zijn ziekten en gezondheidsschade die voortkomen uit een verzekerde activiteit. Het is echter niet voldoende dat een medische uitspraak zegt dat het werk de oorzaak is. Bovendien moet de ziekte behoren tot de zogenaamde “Erkende Beroepsziekten”, die in Duitsland in de Verordening Beroepsziekten zijn opgenomen. Momenteel omvat deze lijst iets meer dan 80 ziektes. In tegenstelling tot een arbeidsongeval ontstaan beroepsziekten geleidelijk en over een langere periode. Vaak liggen er meerdere jaren tussen de schadelijke invloed en de ziekte. Dit maakt het onder andere vaak moeilijk te herkennen of er sprake is van een beroepsmatige oorzaak. Bovendien hebben ziekten vaak verschillende oorzaken, die deels ook in het privéleven kunnen voorkomen. Bijvoorbeeld, mensen in het groenbeheer worden zowel professioneel als privé blootgesteld aan UV-straling. Als ze huidkanker krijgen, wordt afgewogen in hoeverre de beroepsmatige invloed was. Daarnaast zijn er andere oorzaken zoals eetgewoonten, genetische factoren, algemene fitheid, enz., die ziektes beïnvloeden. Al deze factoren spelen een rol bij de beslissing of een beroepsziekte wordt erkend. Daarom zijn er ook hier veel individuele beslissingen.

Wat is een beroepsziekte?

Beroepsziekten zijn ziekten en gezondheidsschade die voortkomen uit een verzekerde activiteit. Het is echter niet voldoende dat een medische uitspraak zegt dat het werk de oorzaak is. Bovendien moet de ziekte behoren tot de zogenaamde “Erkende Beroepsziekten”, die in Duitsland in de Verordening Beroepsziekten zijn opgenomen. Momenteel omvat deze lijst iets meer dan 80 ziektes.

In tegenstelling tot een arbeidsongeval ontstaan beroepsziekten geleidelijk en over een langere periode. Vaak liggen er meerdere jaren tussen de schadelijke invloed en de ziekte. Dit maakt het onder andere vaak moeilijk te herkennen of er sprake is van een beroepsmatige oorzaak. Bovendien hebben ziekten vaak verschillende oorzaken, die deels ook in het privéleven kunnen voorkomen. Bijvoorbeeld, mensen in het groenbeheer worden zowel professioneel als privé blootgesteld aan UV-straling. Als ze huidkanker krijgen, wordt afgewogen in hoeverre de beroepsmatige invloed was. Daarnaast zijn er andere oorzaken zoals eetgewoonten, genetische factoren, algemene fitheid, enz., die ziektes beïnvloeden. Al deze factoren spelen een rol bij de beslissing of een beroepsziekte wordt erkend. Daarom zijn er ook hier veel individuele beslissingen.

Uittreksel uit een training over valbeveiliging

Regelmatige trainingen over arbeidsveiligheid versterken noodzakelijk kennis.

Een korte excursie in de geschiedenis

Gereguleerde arbeidsveiligheid in Duitsland is een ontwikkeling die nog geen 200 jaar oud is. Daar tegenover staat de lange geschiedenis van de mens die verschillende ambachten uitoefent. Zelfs betaald werk is veel ouder dan staatsvoorschriften voor arbeidsveiligheid. In 1839 beperkte het “Preußische Regulativ” kinderarbeid en wordt beschouwd als de eerste Duitse wet op arbeidsveiligheid.

In de daaropvolgende jaren ontstonden de eerste beroepsverenigingen die verschillende voorschriften voor ongevallenpreventie vastlegden. Verschillende verordeningen volgden en creëerden zo de voorwaarden om het dagelijkse werk in Duitsland veiliger te maken. In 1973 werd zelfs de Arbeidsveiligheidswet geïntroduceerd, die de aanwezigheid van bedrijfsartsendiensten en veiligheidsexperts in bedrijven regelt.

De ons bekende Arbeidsveiligheidswet – kort “ArbSchG” – werd pas in 1996 door de Duitse Bondsdag aangenomen. Het is dus relatief jong, maar het draait nog steeds om een belangrijk onderwerp in de arbeidsveiligheid: de risicoanalyse. Deze vormt de basis voor elke beslissing met betrekking tot bedrijfs- en arbeidsveiligheid. Het doel is het herkennen en vervolgens vermijden van risico’s en ongevallen.

Hoe effectief is arbeidsveiligheid?

De Duitse Wetenschappelijke Verzekeringsmaatschappij (DGUV) is de overkoepelende organisatie van alle industriële beroepsvereniging en ongevallenfondsen. Sinds decennia worden alle gegevens van deze verzekeraars geëvalueerd. Dit betreft arbeidsongevallen en beroepsziekten die verband houden met de verzekerde bedrijven en scholen. Een paar van deze cijfers hebben we hier samengevat:

Jaar	Verplicht bijdragende bedrijven	Vol- werkenden	Geregistreerde arbeidsongevallen	Dodelijke arbeidsongevallen	Erkende beroepsziekten
1995	3.132.124	35.458.516	1.651.481	1.326	22.938
2000	3.277.000	34.996.000	1.677.000	1.102	28.223
2010	3.253.000	38.523.000	1.064.000	915	27.409
2020	3.458.000	40.531.000	893.000	646	24.922
2022	3.400.000	41.740.000	825.000	533	25.021

Wil je alle waarden bekijken en meer informatie ontvangen? Dan vind je in dit PDF van de DGUV uitgebreide statistieken over dit onderwerp.

Deze cijfers zeggen één ding duidelijk: het totaal aantal arbeidsongevallen en beroepsziekten neemt af. Tegelijkertijd stijgt het aantal bijdrageplichtige bedrijven en verzekerde personen. Hoewel de afgelopen decennia steeds meer mensen werken, is het aantal arbeidsongevallen aanzienlijk afgenomen – het aantal is sinds 1995 ongeveer gehalveerd. Het aantal dodelijke arbeidsongevallen is in verhouding zelfs nog sterker gedaald. Alleen de erkende beroepsziekten zijn de afgelopen jaren door corona aanzienlijk toegenomen. Daarvoor was een daling van de gevallen te zien. Deze was minder sterk dan bij de ongevallen, maar er is een duidelijke trend te herkennen.

Oorzaken voor deze ontwikkeling zijn onder andere de talrijke maatregelen op het gebied van arbeidsschutz. In de afgelopen decennia zijn er steeds nieuwe regelingen, normen en voorschriften ontstaan, die één doel hebben: ons werk veiliger maken. Als je al langer in het arbeidsleven zit, heb je de veranderingen zelf meegemaakt. Je werk van 5, 15 of 30 jaar geleden was zeker anders dan vandaag.

Veiligheidsdeskundige en medewerkers

Wees aandachtig bij veiligheidsinstructies.

Wat we bovendien uit deze cijfers kunnen halen: we zijn nog lang niet op het doel. Meer dan 800.000 arbeidsongevallen in 2021 betekenen bijna 2.200 ongevallen per dag – of één tot twee per minuut. Dit cijfer kunnen we samen verbeteren. Let in je dagelijkse omgang op je eigen veiligheid en die van je teamleden. Volg de aanwijzingen van de veiligheidsdeskundigen op. Maak gebruik van de mogelijkheden voor bedrijfsarts-onderzoeken of preventieve maatregelen. Je leidinggevenden en de beroepsverenigingen zijn de beste contactpersonen voor alle informatie over je werkveiligheid.

Arbeidsveiligheid bij PCH

Arbeidsveiligheid is net zo veelzijdig als onze arbeidswereld. Ontdek in onze online winkel de PSA die past bij jouw professionele omgeving. En als je vragen hebt, beantwoorden wij ze graag.